هرچقدر در سخنان صادق لاريجاني تامل مي‌کنم و سعي مي‌کنم «استقلال قضايي» را در گفتار او جستجو کنم، نمي‌توانم. آقاي لاريجاني، در زماني که به دفتر مراجع حمله مي‌شود و نيروهاي معلوم‌الحال، براي نخستين بار در تاريخ جمهوري اسلامي مسجد پلمب مي‌کنند و آنگونه در برگزاري مراسم مذهبي دگرانديشان خشم عريان خود را بروز مي‌دهند، نه تنها سکوت را جايز نمي‌داند، که با سخنان جهت‌دار خود  بر عزم خويش بر روشن کردن موضع و جبهه‌ي قوه‌ي قضائيه، عملا و علنا تاکيد مي‌کند.

آقاي لاريجاني اکنون بعد از مدتها، از اينکه به «دفتر مراجع تقليد شيعه» حمله شده، انتقاد کرده است. انتقاد شما، آقاي لاريجاني، به گمان من بسيار دير و ناکارآمد است و «استقلال» نداشته‌ي دستگاه قضايي کشور را بيش از پيش کمرنگ مي‌کند. انتقاد ديرهنگام شما، براي مرددان اين سئوال را بوجود مي‌آورد که چرا هرگز برخوردي با عاملين آنها صورت نگرفت و به جاي آن مواضع «سياسي» قاضي‌القضات را شاهد بوديم؟

هرگز در دنياي سياست، مرسوم نديده‌ام رئيس دستگاه قضايي و ديوان عدالت يک کشور، موضع سياسي بگيرد و يا در نزاع‌هاي جريانات سياسي يک کشور دخالت کند. کسي که در اين درياي بي‌عدالتي‌ها، قاعدتا بايد بي‌طرفي خود را اعلام کند تا اميد «حق‌ طلبان» باشد اينک با موضع‌گيري‌هاي سياسي، تير خلاصي‌ست بر جنبش معترض ايران.

در ميان اخبار بازداشت‌شدگان و آزادي‌هايي که اين روزها مي‌شنويم، خبر آزادي هادي قابل پس از تحمل ۲۲ ماه زندان خاموش ماند. آقاي قابل، همچون پهلوان زيدآبادي، همچون بهزاد نبوي، و همچون بسياري از آزادمردان اين سرزمين، با تحمل حبس و سکوت، ما را از آزاديمان شرمنده مي‌کند.



هيچ‌گاه گمان نمي‌کردم قابل، درست در زماني آزاد شود که دهها بي‌گناه همزمان به جرم انديشه‌شان به بند کشيده شوند و خبر آزادي او اين‌ چنين مسکوت بماند. شايد به‌خاطر همين است که به قول محمد جواد اکبرين، آزادي او، بر خلاف تصور، آراممان نمي‌کند. چرا که دهها نفر اينک در بند هستند که ايمان دارم، بر ناآرامي خود قابل هم افزوده‌است، اگرچه اکنون بيرون از سلول‌هاي زندان است.

حسين نصر* به تازگي يک سخنراني در استانبول تحت سه پرسش اساسي «در قرن بيستم با چه چيزهايي مواجه شديم؟»، «در قرن بيست و يکم چه بايد بکنيم؟» و «وضعيت فعلي جهان اسلام چگونه است؟» داشته که پيشنهاد مي‌کنم گزارش آن را از اينجا بخوانيد.
اين سخنراني به دعوت حزب عدالت و توسعه در ترکيه صورت گرفته است. از وقتي با اين حزب آشنا شدم مانيفست و سياست‌هاي آن برايم بسيار جالب بوده و تحولات آن را هميشه دنبال کرده‌ام. اينکه حزبي در مهد سکولاريسم ظهور مي‌کند و به يکباره بيشتر کرسي‌هاي پارلمان ترکيه را از آن خود ‌مي‌کند و با انديشه‌هاي محافظه‌کارانه و اقتصاد ليبراليسم، دولتي را تشکيل ‌مي‌دهد که همزمان با دغدغه‌هاي اسلامي‌اي همچون «تلاش براي رفع ممنوعيت حجاب در دانشگاههاي ترکيه»، با اسرائيل مانور مشترک نظامي برگزار مي‌کند و تلاش بسياري براي عضويت در اتحاديه اروپا مي‌کند.
به نظرم مي‌توان نقطه‌ي آغاز روند مدرنيزاسيون دو کشور ايران و ترکيه را از زمان حکومت آتاترک و رضاخان در نظر گرفت با اين تفاوت که در ايران نقطه‌ي عطف «انقلاب» باعث شد مسير دو کشور به کلي تغيير کند، ايران، اسلام سياسي را تجربه کند و ترکيه، حتي انديشه‌ي دخالت اسلام در امور سياسي را برنتابد.

حزب عدالت و توسعه از زمان شکايت دادستان ترکيه که تا مرز انحلال هم به پيش رفت تا کنون فعاليت‌هايش را به کندي و دشواري انجام داده اما من هرگز نديده‌ام ذره‌اي از مانيفست خود عقب‌نشيني کند.
من هميشه فکر مي‌کردم اگر کشورهاي جهان سوم که ظرفيت ليبراليسم غرب را ندارند، چگونه مي‌توانند خود را با مدرنيته تطبيق دهند؟ پاسخ آن شايد دشوار باشد اما دست کم حزب عدالت و توسعه، مثال خوبي مي‌تواند باشد براي تامل بيشتر در اين پرسش.

---

* راستش برايم شگفت انگيز بود وقتي فهميدم که حسين نصر، يکي از مهمترين ايدئولوگ‌هاي حزب عدالت و توسعه و جريان کنوني اسلامگراي ترکيه است. نويسنده‌ي اين وبلاگ پرسش‌هاي قابل تاملي را مطرح مي‌کند که چرا روشنفکراني همچون سروش به اندازه حسين نصر و شريعتي مورد استقبال محافل اسلامگراي ترکيه قرار نگرفته‌اند؟

بعد از کشمکش‌هاي فراوان بين روسيه و امريکا در ارتباط با طرح استقرار سپر موشکي در لهستان و چک که در زمان جورج بوش به تصويب رسيده بود، دستور جديد باراک اوباما مبني بر استفاده از موشک‌هاي مستقر بر کشتي به جاي طرح پيشين، نشان‌دهنده‌ي تغيير بزرگي در سياست خارجي امريکا در قبال روسيه و ايران است.
اگرچه به گفته‌ي باراک اوباما، دليل اصلي چشم پوشي از طرح قبلي، ارزيابي مجدد توانايي‌هاي موشکي ايران بوده است اما پرسش اين است که سرويس‌هاي اطلاعاتي امريکا، چگونه به يکباره با تغيير موضع، توانايي‌ موشکي ايران را نسبت به گذشته متفاوت اعلام مي‌کنند و در آستانه سفر دميتري مدودف به امريکا، رئيس جمهور چک از انصراف امريکا بر استقرار سپر موشکي اين کشور بر جمهوري چک خبر مي‌دهد؟
من گمان مي‌کنم اين تصميم ايالات متحده، نه بر مبناي  نظر سرويس‌هاي اطلاعاتي امريکا، که بر مبناي معامله‌اي با روسيه انجام گرفته است. چنانچه رئيس جمهور روسيه از اين تصميم آمريکا استقبال کرده و آن را «گامي مسئولانه» خوانده است.
اين معامله، مي‌تواند درباره رابطه روسيه و ناتو، روسيه و اروپاي غربي و يا موضع‌گيري روسيه در قبال برنامه هسته‌اي ايران باشد چراکه در آستانه از سرگيري مذاکرات گروه 1+5 با ايران بعيد به نظر نمي‌رسد که امريکا با اين تصميم خود، درصدد امتياز گيري بيشتر از روسيه باشد.
بايد ديد که موضع روسيه در دور جديد مذاکرات هسته‌اي در قبال ايران چه خواهد بود.

منوچهر متکي، وزير پيشنهادي احمدي‌نژاد براي وزارت امور خارجه براي بدست آوردن راي اعتماد نمايندگان در مجلس گفت: سياست خارجي ما حرف آخر را در جهان ميزند.

اخراج يک شخص بخاطر حضور در «پرس‌ تي وي»، به نظرم هيچ فرقي با فعاليت‌هاي حکومت‌هاي توتاليتر براي به کرسي نشاندن نظراتشان با حذف مخالف، ندارد. شوراي شهر روتردام و دانشگاهي در هلند که هر دو بطور همزمان طارق رمضان-اسلام شناس سوييسي- را از سمت مشاور و نيز استاد دانشگاه اخراج کردند استدلالشان اين بوده که چون وي در يک برنامه که هيچ ربطي هم به انتخابات ايران نداشته شرکت کرده، حقوق معترضين در انتخابات ايران را زير پا گذاشته.
من گمان مي‌کنم حد و مرز دموکراسي را مي‌توان با شناخت ميزان تحمل مخالفين تفکيک کرد و اين دو مرکز براي نمايش دموکراسي‌خواهيشان خطاي استراتژيکي مرتکب شده‌اند.
حضور در پرس تي وي؛ مساله چندان مهمي نيست؛ آنچه که مهم است اين است که شهروندان عادي با خودشان فکر مي‌کنند چرا پرس تي وي، تلويزيون دولتي ايران؛ در لندن شعبه دارد و خبرنگاران آن آزادانه مشغول به تهيه گزارش حتي بر ضد دولت انگلستان هستند اما مثلا بي بي سي در تهران اجازه فعاليت ندارد؟
اين پرسش بسان چتري بالاي همه تفکرات مخاطبان به ياري قضاوت آنان در ارتباط با زاويه ديد دو کشور در فعاليت‌هاي رسانه‌اي مي‌پردازد و (فارغ از محتواي رسانه‌ها) نتيجه اين قضاوت‌ها به طور طبيعي به ضرر حکومت‌هايي‌ست که ميزان تحمل مخالفانشان کمتر است.

دندان شکنجه‌گران واعتراف‌گيران ديگر به استخوان مردم رسيده است تا جايي که اينک از ميان کساني قرباني مي‌گيرند که خدمات بزرگ به کشور و نظام در کارنامه دارند و به تهديد ديگراني سرگرمند که در نشو و نماي اين نهضت و تاسيس نظام برخاسته‌ از آن برجسته‌ترين نقش‌ها را بر عهده داشته‌اند. بيانه شماره 10 ميرحسين موسوي ...

در حالي که صدا و سيما براي کشته شدن يک دختر مصري در آلمان کم مانده سينه زني و زنجير زني راه بياندازد بيش از 184 تظاهرکننده مسلمان چيني در درگيري‌هاي اخير چين کشته شده‌اند و بنا بر گزارش‌هاي اکثر رسانه‌هاي مستقل، اين دولتمردان بودند که بر روي تظاهرکنندگان آتش گشودند. موضع ملايم و ديرهنگام دولتمردان کشورمان در قبال تحولات چين را مي‌فهمم چون مي‌دانم اولا سرکوبگران چيني دقيقا مشغول همان‌کاري هستند که سرکوبگران خياباني در کشور ما انجام مي‌دهند، ثانيا در نزد دولتمردان همواره رنگ خون مسلمانان فلسطيني با ديگر مسلمانان تفاوت داشته و اگر فشار موضع‌گيري تا اين حد نبود محال بود مختصر توجهي به اين سرکوب‌ها کنند اما در عجب از رسانه هاي دولتي هستم که وقاحت را به اوج خود رسانده و نه تنها هيچ اشاره‌اي به کشته‌شدن تظاهرکنندگان اخير کشورمان نمي‌کنند، بلکه با تمام توان سعي در وارونه جلوه دادن اخبار دارند. مثلا خبرگزاري ايرنا در مطلبي با عنوان "پشت پرده ناآرامي هاي سين کيانگ " به بررسي اقدام دولت چين در سرکوب کردن مسلمانان اين کشور پرداخته است و با ارائه ي موضع گيري‌هاي خنده دار، دولت چين را از جنايت عليه مسلمانان سين کيانگ تبرئه کرده است.
خبرنگاران رسانه ملي هم به قول مسيح علي‌نژاد اين روزها در کشورهاي خارجي مشغول مصرف کردن پول بيت المال براي زن و فرزند خويش هستند و انگار نه انگار که در دنيا خبري هست و تجمعات بسياري بر عليه دولت احمدي‌نژاد برپا مي‌شود.
اين رسانه‌ها البته گاهي مجبورند در ميان اخبار «خودي» هم دروغ‌هاي واضحي منتشر کنند. مثلا به نامه‌ي سرلشگر فيروزآبادي که به امام زمان نوشته دقت کنيد. در بخشي از اين نامه آمده: «مسئولان با حکمت و تدبير به کار بردن سلاح را به خاطر پيشگيري از هرگونه آسيب به مردم منع کرده بودند و نيروهاي حافظ امنيت هيچگاه سلاحي در دست نداشتند و به کار نبردند.»
سوالي که براي من پيش آمده اين است که واقعا نمي‌دانم آقاي فيروزآبادي چرا به اين واضحي دروغ مي‌گويد. آيا او از اين نکته غافل است که اين نوع دروغ‌ها باعث ريزش طرفداران حاکميت مي‌شود؟

آقاي احمدي‌نژاد با بيان «مرگ دموکراسي ليبرال » بعد از انتخابات در ايران، نشان مي‌دهد که ايدئولوژي وي، ايستادن عملي مقابل نظريه‌ي پايان تاريخ فوکوياما است. او اما اين نکته را فراموش کرده که هر روز که از عمر اين کره خاکي مي‌گذرد، مردم به اين نتيجه مي‌رسند که «حسن و حسين و تقي و نقي» براي داشتن يک حکومت واحد، چاره‌اي ندارند جز اينکه حکومتي دموکراتيک تحت لواي ليبراليسم را بپذيرند، چون اين به نفع همه‌ي آنهاست. دموکراسي ليبرال، چتري‌ست که همه‌ي تفکرات زير آن جاي دارند، چتر حکومت ايدئولوژيکي که محمود احمدي‌نژاد به آن باور دارد، به قدري تنگ و کوچک است که دست کم، يک دوم مردم کشورش «غير خودي» هستند، چه برسد به آدم‌هايي که هم‌اينک در جهان مي‌زيند.

آقاي موسوي،
کمتر از دوازده ساعت مانده به انتخابات، تصميمم را براي راي دادن به شما، قطعي کرده‌ام، اگر چه در انتخابات گذشته، تنها چند ماه پس از راي دادن به مصطفي معين و اکبر هاشمي، از اينکه در انتخابات شرکت کردم خودم را نبخشيدم، اينک اما به گمانم به آن بلوغ سياسي رسيده‌ام که در سياست نمي‌توان و نبايد بر مبناي پيشگويي‌ها تصميم گرفت. و با اين استدلال که نکند در يکسال بعد دوباره از راي دادن به ميرحسين موسوي پشيمان شوم، تمامي تحليل‌ها و يافته‌هايم را زيرپا بگذارم و به مهدي کروبي راي بدهم.
خير. من اين کار را نمي‌کنم آقاي موسوي. من به شما راي مي‌دهم، چون به عقلم احترام مي‌گذارم. عقل من مي‌گويد اصلاح‌طلبي تحت لواي تيم شما،‌ با هزينه‌هاي کمتر و با آرامش بيشتر ادامه مي‌يابد. عقل من مي‌گويد جامعه‌ي من، ظرفيت «ليبرال دموکراسي» حاکم در غرب را ندارد و کشنده‌ترين اتفاق سياسي‌ زماني‌ست که مدل ليبراليسم شهره شده در غرب را در کشوري که واقعا آزادي و دموکراسي نمي‌خواهد مستقر کني.
عقل من مي‌گويد «بازگشت به قانون» که به گمانم صادقانه‌ترين شعار شماست، تنها و تنها راه اصلاح‌طلبي در ايران است ولو اينکه «بازگشت به قوانين جمهوري اسلامي‌» باشد. به شما راي مي‌دهم چون يکي از بزرگترين‌ دلايل منزوي شدن و به ناکجاآباد رفتن دولت محمود احمدي‌نژاد را «قانون‌ گريزي» مي‌دانم و براي حذف او، چاره‌اي ندارم جز اينکه شما را انتخاب کنم.
من به شما راي مي‌دهم، چون راي من اساسا راي منفي به محمود احمدي‌نژاد است، من نمي‌خواهم او رئيس کشورم باشد، و يکبار در انتخابات مجلس، تحريم را تجربه کردم و به اين نتيجه رسيدم که تحريم هيچ اثري ندارد.
من به شما راي مي‌دهم چون معتقدم «کاريزما» بودن،‌ شرطي نيست که به سادگي از آن گذشت. شخصيت شما، البته کاريزماتر از محمد خاتمي نيست، اما دست‌کم در بين سه نامزد ديگر،‌ انتخاب شما را انتخاب مستحکم‌تري براي ايران مي‌دانم چون باور دارم روابط شخصي دو رئيس جمهور در روابط دو کشور اثر دارد و واي بر رئيس جمهوري که «کاريزما» نباشد.
آقاي موسوي،
من انتقادهاي زيادي را شنيده و خوانده‌ام از اينکه چرا اصلاح‌طلبان براي پيشبرد اهداف خود به «رئيس اجرايي دهه‌ي شصت» روي آورده‌اند. در کنار آن اما، تحليل‌هاي زيادي خوانده‌ام که مجموعا مرا به اين نتيجه رسانده که رئيس اجرايي دهه‌ي شصت يکي از هزاران مجري دهه‌ي شصت است که اينک به اپوزيسيون بدل شده‌اند. «تغيير» را در سياست طبيعي‌ مي‌دانم و باور دارم شما تغيير کرده‌ايد. دهه‌ي شصت دهه‌ي شما نبود. دهه‌ي آيت‌الله خميني بود و ساده‌انديشي‌ست که اتفاقات آن زمان را به شخصي غير از رهبر انقلاب نسبت داد. هرچند که دوستان مدرن ما که کروبي را ارجح مي‌دانند، گاهي فراموش مي‌کنند که بسياري از نزديکان کروبي و اي بسا خود او، از مجريان شکل دهنده‌ي دهه‌ي شصت بوده‌اند.
آقاي موسوي،
من به شما راي مي‌دهم چون معتقدم نشاط و آشتي با سياست، با حضور شما محتمل‌تر است تا با حضور کروبي. اين براي من بسيار مبارک‌ است، هر چند که شما مدام در سخنراني‌هايتان از «بازگشت به خط امام» و «رهبري» سخن بگوييد.